TÜRKİYE  SANAL  EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ                          Afyon Kocatepe Üniversitesi [Hazırlayan: Mustafa Ergün]
[Yazar ve Konuya Göre Arama][Fulltext ve İçindekiler Listesi][İngilizce Eğitim Siteleri][Türkçe Eğitim Siteleri]

TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNDE DEMOKRATİKLEŞME

A. Faruk YAYLACI
EYAD

[...]
DEMOKRASİ VE EĞİTİM

Demokrasi bir toplumun sadece siyasal anlamda benimseyeceği bir kurallar ve simgeler düzeni değildir. Sadece seçimlerin yapıldığı, sınırlı olarak düşünce özgürlüğünün tanındığı bir toplum tam olarak demokratik sayılamaz. Bu toplumda aile kurumundan okullara kadar tüm toplumsal kurumlar da demokratik bir yapıya sahip olmalıdır. İnsanlarda sadece oy verme anlamında değil kişilik olarak da demokratik olmalı ve toplum düzenine katkıda bulunmalıdır.

Demokrasi ile eğitim arasındaki ilişki bu noktada önem kazanmaktadır. Eğitim sistemi ve tüm eğitim örgütleri de demokratik olacaktır ve yine demokratik kişiliklerin yetiştirilmesi de eğitim aracılığıyla olacaktır. Eğitimle demokrasi arasında karşılıklı bir bağımlılık olduğunu söyleyebiliriz.

Eğitim ve öğretimin amacı; özgür düşünceli, kişilik sahibi, öğrendikleri arasında neden-sonuç ilişkisi kurabilen, bilgiyi yaratıcı biçimde kullanabilen insanlar yetiştirmektir (Çelikel, 1999, s. 17). Bu niteliklere sahip insanlar toplumun demokratik niteliğinin gelişmesinde çok önemli bir yere sahip olacaktır.

Demokratik toplumun gelişmesi için vatandaşlar günlük yaşamlarında demokratik idealleri destekleyen ve geliştiren davranışları göstermelidirler. Bunun sağlanmasında eğitime önemli görev düşmektedir. Bu anlamda eğitim vatandaşlara demokrasiyi destekleyici nitelikte olan şu nitelikleri kazandırmalıdır; kendini ifade etme, sorumluluk duygusu, liderlik, toplumsal sorumluluk ve bağlılık (www.uni.edu/2000).

Devlet ideolojisi, yapısı, rejimin türü, kişi hak ve özgürlüklerini anlayışı günün ekonomik, siyasal, toplumsal koşulları, tüm toplumsal kurumlara dolayısıyla eğitime de biçim verir (Demirbolat, 1997, s. 141). Devlet ne kadar demokratikse eğitim sistemi de o kadar demokratik olacaktır. Bu durumda devlet demokratik olarak yapılanmalı ve eğitime bu anlamda biçim vermelidir.
Devlet eğitim politikalarını belirleyen en önemli faktördür. Yeni eğitim tarafsız bir iş değildir.

Ancak devlet de bir çelişkiler ve çatışmalar akımıdır. Sınıflar, sınıfların katmanları, gruplar, ırklar, cinsler vb. arasında çatışma ve çelişkiler vardır. Bu yüzden devlete egemen olanlar için devletin bu çelişkileri uzlaştırıp, toplumun tüm kesimlerinin iyiliği için çalışan tarafsız bir yapı olması zorunludur (Gök, 1998, s. 3). Böyle bir yapı demokrasinin işlemesi için gereklidir. Böylece eğitim toplumsal farklılıkların çatışmasına değil demokratik anlamda uzlaşmasına hizmet edecektir.
 Tamamı